Làm sao để nhận biết bạn có đang bị căng thẳng hay không?

Trong cuộc sống hiện đại, nhịp độ nhanh và thói quen bỏ qua cảm xúc khiến nhiều người vô tình sống chung với căng thẳng (stress) mà không hề hay biết.

Dưới đây là các tín hiệu rõ ràng từ cơ thể và tâm trí giúp bạn nhận biết mình đang bị căng thẳng, được phân chia theo các khía cạnh:

⚠️ Các Dấu Hiệu Nhận Biết Căng Thẳng (Stress)

1. Dấu Hiệu về Thể Chất (Physical Symptoms)

Căng thẳng không chỉ là cảm xúc, nó là phản ứng vật lý của cơ thể.

Rối loạn Tiêu hóa: Đau bụng, khó tiêu, tiêu chảy hoặc táo bón thường xuyên (Hội chứng ruột kích thích).

Đau mạn tính: Đau đầu, đau cổ, vai gáy, hoặc đau lưng không rõ nguyên nhân y tế.

Mệt mỏi kéo dài (Fatigue): Dù đã ngủ đủ giấc, bạn vẫn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không có năng lượng vào buổi sáng.

Thay đổi về Giấc ngủ:

Khó ngủ hoặc trằn trọc (Insomnia).

Ngủ quá nhiều (Hypersomnia), nhưng vẫn không thấy khỏe hơn.

Hệ miễn dịch suy yếu: Hay bị cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm trùng hơn bình thường.

Thay đổi về da và tóc: Rụng tóc nhiều hơn, nổi mụn, hoặc các vấn đề da liễu như chàm (eczema) bùng phát.

Căng cơ: Thường xuyên nghiến răng khi ngủ, hàm bị siết chặt, hoặc vai luôn ở trạng thái co cứng.

2. Dấu Hiệu về Tâm lý (Emotional Symptoms)

Đây là những thay đổi trong cảm xúc và tâm trạng cơ bản của bạn.

Dễ nổi nóng hoặc cáu kỉnh: Bạn trở nên dễ bực bội với những chuyện nhỏ nhặt mà trước đây bạn bỏ qua được.

Cảm thấy choáng ngợp (Overwhelmed): Cảm giác mọi thứ quá tải, không thể kiểm soát được mọi việc.

Khó thư giãn: Khi có thời gian rảnh, bạn vẫn không thể thực sự nghỉ ngơi hoặc tận hưởng khoảnh khắc.

Trầm cảm/Buồn bã: Cảm giác buồn bã, thiếu hy vọng hoặc thất vọng kéo dài.

Thay đổi khẩu vị: Ăn nhiều hơn bình thường (đặc biệt là đồ ngọt) hoặc hoàn toàn mất cảm giác thèm ăn.

Cảm giác tội lỗi hoặc bất lực: Tự trách bản thân về những điều không kiểm soát được.

3. Dấu Hiệu về Hành vi (Behavioral Symptoms)

Những thay đổi trong cách bạn tương tác với thế giới bên ngoài.

Sử dụng chất kích thích: Tăng tần suất uống rượu, hút thuốc hoặc dùng caffeine để đối phó.

Trì hoãn (Procrastination): Tránh né công việc và trách nhiệm, trì hoãn mọi thứ đến phút cuối.

Rút lui xã hội: Né tránh bạn bè, gia đình, muốn ở một mình nhiều hơn.

Giảm hiệu suất làm việc: Khó tập trung, hay quên, mắc lỗi nhiều hơn trong công việc.

Nói chuyện hoặc hành động nhanh: Đi lại hoặc nói năng vội vã hơn mức cần thiết.

💡 Bài tập Nhận biết Cơ bản: "Kiểm tra Cơ thể"

Thực hiện trong 2 phút để nhận diện stress:

Dừng lại: Dành 2 phút ngay bây giờ để ngưng mọi việc đang làm.

Quét cơ thể (Body Scan):

Thở: Bạn đang thở nông hay thở sâu? Bạn đang nín thở không? (Stress khiến hơi thở nông).

Vai: Hai vai có đang bị kéo cao lên gần tai không? (Stress khiến vai căng cứng).

Hàm/Lưỡi: Hàm bạn có đang bị siết lại không? Lưỡi có đang đẩy mạnh vào vòm miệng không? (Đây là nơi tích tụ căng thẳng vô thức).

Trán: Trán bạn có đang nhíu lại không?

Tâm trí: Trong 2 phút này, tâm trí bạn có tự động nhảy sang 5 việc cần làm tiếp theo không?

Nếu câu trả lời là Có cho bất kỳ điểm nào ở trên, đó là tín hiệu rõ ràng rằng cơ thể bạn đang ở trạng thái Phản ứng Chống trả hoặc Bỏ chạy (Fight or Flight) – một dấu hiệu cốt lõi của căng thẳng mãn tính..